دررفتگی مکرر شانه
دررفتگی مکرر شانه به وقوع مکرر دررفتگی سر استخوان بازو از حفره گلنوئید به دلیل مسائل مختلف زمینهای اشاره دارد. این عارضه ناشی از بیثباتی ذاتی مفصل شانه است که متحرکترین و اغلب مستعدترین مفصل بدن برای دررفتگی است. دررفتگیهای شانه را میتوان بر اساس جهت دررفتگی دستهبندی کرد که شامل دررفتگیهای قدامی، خلفی و تحتانی است. دررفتگی قدامی شایعترین شکل است که تقریباً 95 درصد موارد را تشکیل میدهد.
علل دررفتگی مکرر شانه
علل دررفتگی مکرر شانه میتواند چند وجهی باشد و اغلب از حوادث تروماتیک یا تغییرات آناتومیکی ناشی میشود. علل عمده عبارتند از:
- آسیب تروماتیک: دررفتگی اولیه معمولاً در نتیجه یک رویداد تروماتیک مهم مانند سقوط یا آسیب ناشی از ورزش است. اولین دررفتگی شدید میتواند منجر به بیثباتی مداوم و در نتیجه دررفتگیهای مکرر شود.
- عوامل ذاتی: برخی زمینههای آناتومیکی به بیثباتی شانه کمک میکنند، مانند ذات کم عمق گلنوئید، دیسپلازی گلنوئید و شلی رباطها.
- کشیدگی مکرر: افرادی که درگیر ورزشهایی هستند که شامل حرکات تکراری بالای سر هستند، مانند شنا یا تنیس، ممکن است ضعیف شدن تدریجی بافتهای تثبیتکننده شانه را تجربه کنند.
- بیثباتی شانه چند جهته: برخی افراد بیثباتی را در جهات مختلف بدون آسیب قبلی تجربه میکنند که اغلب به دلیل شلی عمومی رباطهای بدن آنها است.
عوامل خطر
عوامل خطر قابل شناسایی مرتبط با دررفتگی مکرر شانه وجود دارد که عبارتند از:
- سن و جنسیت: افراد جوانتر، به ویژه آنهایی که بین 15 تا 30 سال سن دارند، بیشتر مستعد دررفتگیهای مکرر هستند. مردان شیوع بالاتری نسبت به زنان نشان میدهند.
- دررفتگی قبلی: سابقه دررفتگی قبلی احتمال دررفتگیهای بعدی را به شدت افزایش میدهد.
- سطح فعالیت: شرکت در ورزشهای تماسی میتواند خطر دررفتگی مکرر را افزایش دهد.
تشخیص دررفتگی شانه
تشخیص دررفتگی مکرر شانه معمولاً شامل یک ارزیابی جامع است که شامل موارد زیر است:
- معاینه بالینی: تاریخچه دقیق علائم و معاینه فیزیکی به تعیین میزان بیثباتی کمک میکند.
- مطالعات تصویربرداری: اشعه ایکس و اسکن MRI برای تجسم دقیق هرگونه آسیب مرتبط استفاده میشوند.
گزینههای درمان غیر جراحی
درمان محافظهکارانه دررفتگی مکرر شانه اغلب شامل موارد زیر است:
- اصلاح فعالیت: اجتناب از حرکات تشدید یا فعالیتهایی که احتمالاً باعث دررفتگی میشوند.
- فیزیوتراپی: تقویت عضلات اطراف شانه، افزایش ثبات و بهبود حس عمقی برای جلوگیری از دررفتگی در آینده.
- داروها: داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) برای مدیریت درد و التهاب.
گزینههای درمان جراحی
هنگامی که مداخلات غیرجراحی نتواند نتایج رضایت بخشی ارائه دهد (اغلب موارد)، ممکن است گزینههای جراحی پیشنهاد شود:
- آرتروسکوپی: ترمیم بافتهای آسیب دیده با استفاده از برشهای کوچک. روشهایی مانند ترمیم بانکارت و شیفت کپسولی استفاده میشوند.
- جراحی باز: برای موارد پیچیده یا کاهش قابل توجه استخوان، نیاز به جراحی باز است.
- روش Latarjet :انتقال یک تکه استخوان (از جسد یا از مفصل لگن خود بیمار) برای تقویت حفره گلنوئید است که در موارد بیثباتی مکرر مرتبط با کاهش قابل توجه استخوان گلنوئید قابل استفاده است.
اثربخشی و خطرات مداخلات جراحی
روشهای جراحی معمولاً نرخ موفقیت بالایی دارند، مطالعات نشان میدهند که میزان رضایت در حدود 90 درصد برای روشهای جراحی وجود دارد. با این حال، خطرات بالقوه شامل آسیب عصبی و عود بیثباتی وجود دارد.
نتیجهگیری
دررفتگی مکرر شانه به دلیل تأثیر آن بر کیفیت زندگی و عملکرد، چالش مهمی است. درک علل و گزینههای درمانی امکان راهبردهای درمانی هدفمند را فراهم میکند. در حالی که گزینههای غیرجراحی خط اولیه مدیریت هستند، مداخلات جراحی برای بیمارانی که در درمانهای محافظهکارانه شکست میخورند، نقش مهمی ایفا میکند. مدیریت دررفتگی مکرر شانه باید فردی باشد و توانبخشی را با هدف پیشگیری از دررفتگیهای بعدی ارتقا دهد. برای مشاوره تخصصی و درمانی، به متخصص ارتوپدی مراجعه کنید.
